2026 жылғы 14 сәуірде Қазақ ұлттық хореография академиясы базасында Ғылым апталығы – 2026 аясында Болгариядан шақырылған қонақтардың дәрісі өтті. Дәрісті Эмилия Кристева Коларова-Гидишка — Панчо Владигеров атындағы Ұлттық музыкалық академия теория, композиция және дирижерлеу факультетінің профессоры, сондай-ақ композитор, аранжировщик және орындаушы Митко Банчев Гидишки жүргізді.

Дәріс болгар музыкалық фольклорының ерекшеліктеріне және оның ХХ–ХХІ ғасырлардағы кәсіби композиторлық шығармашылыққа ықпалына арналды. Халық әндері мен болгар композиторларының туындылары негізінде лектор асимметрия, диссонанс және көпдауыстылық қағидаларын, сондай-ақ олардың музыкалық-сахналық жанрлардағы, соның ішінде балеттегі маңызын түсіндірді.

Атап айтқанда, Бре Петрунко халық әні талданып, онда негізгі әуендік желі мен айқын асимметрияға ие ырғақтық сүйемелдеу қабаты ажыратылатыны көрсетілді. Лектор фольклорға тән асимметрия қағидасы ХХ ғасыр музыкасына дамып еніп, жаңашыл композиторлар шығармашылығында маңызды көркемдік құралға айналғанын атап өтті.

Сондай-ақ болгар дәстүрлі музыкасының негізгі ерекшеліктерінің бірі — тең үлесті емес ырғақтар феноменіне ерекше назар аударылды. Дәріс барысында «Пулегнала Тудора» халық әні де талданып, оның бай мәдени-тарихи мазмұны ашылды. Сонымен қатар болгар фольклорының интервалдық ерекшеліктері қарастырылып, ХХ ғасыр музыкасына тән септима, нона сияқты күрделі интервалдар мен диссонанстық үйлесімдердің халық дәстүрінде табиғи түрде кездесетіні атап өтілді.

Митко Банчев Гидишки өз шығармашылығынан мысалдар ұсынып, түрлі музыкалық мәдениеттердің өзара ықпалы туралы айтып берді және кең аудиторияға арналған туындылар жасау тәжірибесімен бөлісті.

Талқылау барысында Академия студенті дәрісте қарастырылған музыкалық материалдардың біріне қойылған авторлық хореографиялық перформанстың бейнежазбасын ұсынды. Бұл мысалдар студенттердің қызығушылығын тудырып, мазмұнды пікірталасқа негіз болды.

Дәріс соңында Эмилия Кристева Коларова-Гидишка қазіргі композиторлардың шығармашылығында фольклордың терең «кодтарына» — интонация, ырғақ және тембрлік шешімдерге жиі жүгінетінін атап өтті.

Түстен кейін Академияда 2-курс магистранттары арасында дәстүрлі «Үздік постерлік баяндама» конкурсы өтті. Бұл конкурс магистранттардың ғылыми зерттеулерін сынақтан өткізу және академиялық презентация мен ғылыми коммуникация дағдыларын дамыту мақсатында ұйымдастырылады.

Байқау аясында қатысушылар магистрлік диссертация тақырыптары бойынша постерлерін ұсынды. Жұмыстар өзектілігі, мақсат-міндеттердің нақтылығы, ғылыми жаңалығы, зерттеушілік сипаты, практикалық маңыздылығы және нәтижелерді білім беру процесіне енгізу мүмкіндігі бойынша бағаланды. Сонымен қатар ауызша таныстырудың логикасы мен сенімділігіне, арнайы терминологияны меңгеру деңгейіне, визуалды материалдардың сапасына және техникалық талаптарға сәйкестігіне ерекше назар аударылды.

Байқау магистранттардың ғылыми әлеуетін танытуға және академиялық тәжірибе алмасуға маңызды алаң болды. Жеңімпаздар Ғылым апталығының 17 сәуірде өтетін салтанатты жабылу рәсімінде марапатталады.